Đau thắt lưng ở người trẻ tuổi thường xuất phát từ thói quen sinh hoạt hàng ngày, tư thế sai lệch và áp lực công việc kéo dài. Việc giảm thiểu tình trạng này tập trung vào việc điều chỉnh các yếu tố gây ra, giúp cột sống được bảo vệ và giảm áp lực lên cơ xương khớp. Dưới sự tham vấn của Ông Nguyễn Thành Danh, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với hơn 20 năm kinh nghiệm điều trị bệnh lý xương khớp, bài viết này cung cấp các cách giảm thiểu cụ thể, dựa trên cơ sở y khoa hiện đại và y học cổ truyền.

Thay đổi lối sống để giảm tình trạng đau lưng
Tình trạng đau lưng ở người trẻ hoàn toàn có thể giảm thiểu thông qua việc điều chỉnh môi trường làm việc, thói quen sinh hoạt và tư thế hàng ngày. Các thay đổi này giúp giảm áp lực lên cột sống thắt lưng, ngăn chặn sự tích tụ căng thẳng cơ học dẫn đến đau mạn tính.
Tư thế đúng
- Ngồi thẳng lưng, vai thả lỏng: Khi ngồi học hoặc làm việc, giữ hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, đầu gối tạo góc 90 độ với mặt sàn để phân bổ đều trọng lượng cơ thể, giảm tải cho đĩa đệm cột sống.
- Dùng điện thoại, máy tính đúng tư thế: Đặt màn hình ngang tầm mắt, mép trên màn hình cao bằng lông mày để tránh cúi đầu lâu, giảm nguy cơ thoái hóa đốt sống cổ lan xuống lưng.
- Nâng hạ vật nặng đúng cách: Gập gối, giữ lưng thẳng, không xoay người đột ngột để tránh tổn thương cơ lưng và dây chằng.
- Không cúi gập người đột ngột: Cúi từ từ, dùng lực từ chân để bảo vệ cột sống khỏi chấn thương vi mô tích tụ.
Thói quen sinh hoạt cần lưu ý
- Nếu công việc yêu cầu mang giày cao gót, chọn độ cao dưới 5cm và hạn chế thời gian sử dụng dưới 4 giờ/ngày để tránh lệch trục cột sống.
- Sau mỗi 45 phút ngồi, đứng dậy đi lại 2-3 phút để cơ lưng và đĩa đệm được thư giãn, cải thiện tuần hoàn máu.
- Tránh nằm xem điện thoại hoặc đọc sách để ngăn chặn tư thế cong vẹo cột sống kéo dài.
- Chọn gối đầu cao 8-10cm, tránh kê quá cao gây cong vẹo đốt sống cổ ảnh hưởng đến lưng.
- Hạn chế quần áo bó sát để khí huyết lưu thông tự do, giảm nguy cơ co cơ.
- Tránh chất kích thích, rượu bia, thuốc lá vì chúng làm giảm mật độ xương và tăng viêm khớp.
Duy trì cân nặng hợp lý (BMI 18.5-22.9) để giảm áp lực lên cột sống; thừa cân làm tăng tải trọng lên đĩa đệm thắt lưng lên đến 4 lần trọng lượng thừa.
Hạn chế căng thẳng bằng thiền hoặc hít thở sâu, vì stress gây co cơ mạn tính, làm trầm trọng đau lưng.
Điều trị đau lưng bằng phương pháp Tây Y
Phương pháp Tây y tập trung giảm thiểu đau lưng bằng cách can thiệp trực tiếp vào cơ chế viêm và co cơ, giúp người trẻ nhanh chóng trở lại hoạt động mà không để tình trạng kéo dài thành mạn tính.
Tùy nguyên nhân (thoái hóa, thoát vị đĩa đệm hoặc viêm cơ), bác sĩ chỉ định thuốc nội khoa:
- Thuốc giảm đau: Paracetamol (liều 500-1000mg, tối đa 4g/ngày) để kiểm soát đau cấp mà không gây viêm.
- Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs): Ibuprofen (200-400mg/lần), Naproxen, Celecoxib hoặc Meloxicam để giảm viêm và đau do chèn ép dây thần kinh.
- Thuốc giãn cơ: Baclofen hoặc Eperisone để thư giãn cơ co thắt, cải thiện phạm vi vận động.
Khi thuốc không hiệu quả, bác sĩ cân nhắc phẫu thuật tối thiểu xâm lấn (nội soi) để loại bỏ nguyên nhân chèn ép, giúp giảm thiểu tái phát ở người trẻ.
Điều trị đau lưng bằng Đông y
Theo y học cổ truyền, đau lưng thuộc chứng Yêu thống, liên quan mật thiết đến thận hư và khí huyết ứ trệ. Ông Nguyễn Thành Danh nhấn mạnh việc giảm thiểu bằng cách bổ thận, hoạt huyết và thông lạc để cân bằng âm dương, ngăn đau lưng tái phát ở người trẻ do lao lực hoặc tư thế sai.
Nguyên nhân chính:
- Ngoại nhân: Hàn thấp xâm nhập (làm việc môi trường lạnh ẩm) hoặc thấp nhiệt tích tụ gây bế tắc kinh lạc.
- Nội thương: Thận tinh hư yếu do lao lực, can huyết không nuôi dưỡng cân mạch.
- Bất nội ngoại nhân: Chấn thương hoặc tư thế sai gây huyết ứ khí trệ.
Bài thuốc Đông y hiệu quả
- Tứ diệu tán (trị đau lưng do nhiễm khuẩn cột sống): Ý dĩ 20g, Hoàng bá 15g, Ngưu tất 15g, Thương truật 8g. Sắc uống 1 thang/ngày, chia 2 lần để thanh nhiệt trừ thấp.
- Thư cân chỉ thống tán: Huyền hồ, Đào nhân, Đương quy, Một dược (chế), Ngưu tất, Nhục quế, Nhũ hương (liều bằng nhau). Tán bột, uống 6g/lần với rượu ấm để hoạt huyết chỉ thống.
Để hỗ trợ giảm thiểu đau lưng bền vững, Ông Nguyễn Thành Danh khuyên dùng Thảo Linh Tiên Bình Đông – sản phẩm từ 9 thảo dược thiên nhiên (Đương quy, Xuyên khung, Ngưu tất…) được nghiên cứu tại Dược Bình Đông. Sản phẩm giúp bổ thận cường gân, hoạt huyết thông lạc, giảm đau lưng mà không gây tác dụng phụ, phù hợp người trẻ bận rộn. Nhiều bệnh nhân dưới 35 tuổi phản ánh cải thiện sau 2-4 tuần sử dụng đều đặn.
Phương pháp Đông y khác
- Châm cứu: Kích thích huyệt Thận du, Đại trường du để giảm đau tức thì và chống viêm.
- Bấm huyệt: Tác động Ủy trung, Hoàn khiêu để thư giãn cơ, lưu thông khí huyết.
Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng
Vật lý trị liệu giảm thiểu đau lưng bằng cách tăng cường cơ lưng, cải thiện độ linh hoạt đĩa đệm và giảm viêm mà không dùng thuốc lâu dài.
- Chủ động: Bài tập kéo giãn (cat-cow pose), tăng cường core (plank), tập dưới nước để giảm tải trọng.
- Bị động: Nhiệt trị liệu (nóng/lạnh xen kẽ), siêu âm hoặc kích thích điện để giảm co cơ.
Hỗ trợ giảm đau lưng tại nhà cho người trẻ
Các biện pháp tại nhà giúp giảm thiểu đau lưng ngay lập tức, kết hợp với thay đổi lối sống để ngăn tái phát.
- Hoạt động thể chất: Bơi lội 30 phút/ngày hoặc yoga để tăng sức bền cơ xương.
- Giảm đau nhanh: Miếng dán salonpas hoặc gel bôi voltaren.
- Chườm nóng/lạnh: 20 phút/lần, 2-3 lần/ngày tùy đáp ứng.
- Dinh dưỡng: Tăng omega-3 (cá hồi), canxi (sữa), tránh đồ chiên xào.
- Bài tập giãn cơ: Xoay cổ, nghiêng người nhẹ nhàng 10 phút sáng/tối.
- Thuốc đúng cách: Chỉ dùng theo chỉ định, tránh tự ý.
Thông tin của Lương y Nguyễn Thành Danh
Tác giả: Ông Nguyễn Thành Danh, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các bệnh lý xương khớp
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Danh – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital, Hello Bacsi, Medlatec
